Posts Tagged ‘HR’

Storytelling en veranderingsprocessen

Wednesday, January 27th, 2010

Organisaties zijn geen machines, organisaties bestaan uit mensen.machine
Wij zijn opgevoed met de metafoor dat organisaties machines zijn die we kunnen meten, bestuderen, voorspellen en controleren. Een betere metafoor is dat een organisatie een gedicht is, open voor eindeloze en veelvuldige interpretaties en herinterpretaties. Zoals we een gedicht kunnen interpreteren, zo kunnen we een organisatie interpreteren. We kunnen bijvoorbeeld kiezen om momenten van hoop, moed en creativiteit te bestuderen of de aandacht te vestigen op fragmentatie en de te lage moraal.

Meer en meer bedrijven zijn vandaag bezig met grondige veranderingsprocessen.

Hoe weet ik hoe mijn organisatiecultuur er eigenlijk uit ziet en hoe meet ik dat?

Hoe laat ik al die eilandenrijkjes op de verschillende beleidsterreinen nu eens een keer effectief samenwerken?

Hoe maak ik van ambtenaren teamplayers in plaats van autonoom opererende professionals?

Doelmatigheid, wat betekent dat voor onze organisatie?

Hoe krijg ik mijn team bij het veranderproces betrokken?

Hoe kom ik tegemoet aan de hogere eisen aan de dienstverlening die burgers stellen aan de overheid?

Een verhaal als houvast.

free-factsHet idee is eigenlijk eenvoudig. Laat wat meer de feiten los. In plaats van enkel naar de processen en planning van de verandering te kijken, is het cruciaal dat een bedrijf ook rekening houdt met de “soft side”; en hierbij zo veel mogelijk alle elementen van de veranderingsboodschap uit de organisatie probeert te halen. Vervolgens komt het erop aan om die elementen (verhalen, anecdotes) om te zetten in een inspirerend veranderingsverhaal. Dat kernverhaal tracht je dan op een consequente manier naar je doelgroepen te vertalen.

Om het veranderingsverhaal helder te krijgen gebruik ik storytellingtechnieken. In een eerder artikel ‘10 stappen’ schreef ik al over de fases die hiervoor nodig zijn. Probeer dus zo veel mogelijk authentieke verhalen en anecdotes uit en rond de organisatie boven water te krijgen.

Zelf werk ik hiervoor met de technieken en inzichten van ‘the anecdote circle’ van cognitive edge.

Maar zo las ik onlangs een artikel over “Waarderend Onderzoek”. Journaliste Christine Huyge -die momenteel werkt aan een artikel over de kracht van storytelling voor HR- wees mij op een artikel uit de Kwaliteitskrant (oktober 2009). En ik stelde vast dat ook “Waarderend Onderzoek” werkt met storytelling technieken.

Christine interviewde een verantwoordelijke bij de kredietverlener ING over een recent intern veranderingsproces:

In een ‘discovery workshop’ werden de verhalen samengebracht. Per twee en vervolgens per vier zochten de deelnemers naar ‘highlights’ en gemeenschappelijke factoren in de verhalen. Die bevatten een rijke inventaris van wat de medewerkers belangrijk vinden, van wat hen beroert, bezielt en gelukkig maakt. Al die elementen werden gegroepeerd in vijf (voorlopige) hoofdthema’s: ‘waardering’, ‘collegialiteit’, ‘betrokkenheid’, ‘brug slaan’, en ‘do it’. “Voor elk thema zochten we één kenmerkend verhaal als houvast. Soms ging het om een bestaand verhaal, soms brachten we elementen uit verschillende getuigenissen samen in een nieuw verhaal.

Deze passage uit het artikel toont verrassend veel gelijkenissen met mijn eerder artikel (Je organisatieverhaal in 1 dag) over het inkaart brengen van verhalen binnen de organisatie. Iets wat me vandaag doet besluiten om eens grondiger naar de principes van “waarderend onderzoek” te gaan kijken. Bedankt Christine, en wordt dus zeker vervolgd…

Middagdebat storytelling

Monday, October 12th, 2009

Waarom heeft de huidige bedrijfscommunicatie weinig impact?
Power of storytelling

Omdat klanten, stakeholders en medewerkers overspoeld worden door een golf van feitelijke informatie. Piecharts en swot-analyses zijn de argumenten, cijfers het bindweefsel. Te veel facts en te weinig story. Daarover gaat het middagdebat Corporate Storytelling

Naast feitelijk te overtuigen, vertel ook uw een verhaal. Verhaalspecialisten tonen u de meerwaarde van herkenbare personages en een spannende plot in uw bedrijfsverhaal.
Vertaal de waarden, de visie en de missie van uw bedrijf naar een eenvoudig en authentiek verhaal.

Hoe overtuigend is uw verhaal?

Storytelling en leadership

Sunday, October 4th, 2009

Een goed leider kent de kracht van verhalen. Een goed leider kan medewerkers verhalen laten vertellen, beheerst zelf de techniek om een goed verhaal te brengen. Maar bovenal beseft een goed leider dat verhalen hét middel zijn om mensen “iets” duidelijk te maken.

Maar wanneer is een goed verhaal “een goed verhaal”? Ik werk met een eenvoudig model om de huidige kracht van storytelling in een organisatie (of bij een leider) in kaart te brengen.
afbeelding-76
Een belangrijk element hierin: be unexpected !

Of om terug te komen naar onze leider: een leider doet iets onverwacht (”unexpected”) zodat medewerkers daarna het verhaal vertellen van wat zij beleefden.

Inspiratie  nodig? Kijk eens naar deze video.

Googletje, googletje, aan de wand

Tuesday, June 30th, 2009

sneeuwwitje-200

Vandaag kwam ik langs de blog van Jens Pas, de kracht van ontmoetingen.

Jens schrijft regelmatig verhalen. Verhalen, zo zegt hij, die bij hem opkomen tijdens zijn ontmoetingen met mensen. Jens gebruikt verhalen om ondersteuning te bieden aan bedrijven om hun innovatief vermogen op te krikken.

Ik las met veel plezier zijn recent verhaal over “Googletje, googletje aan de wand”.

Heel heel ver weg, in een donker bos, leefde een Koning met zijn Koningin en zijn dochter. Tenminste, de dochter was van de koning, maar niet van de Koningin. De koning was hertrouwd zoals dat soms ging in dat verre land. De koningin wou zangeres worden. En alhoewel ze eigenlijk geen talent had, ze had wel geld en ze was de vrouw van de koning. Dus dat scheelde een stuk om een hit te scoren. En zoals men kon vermoeden, was de koningin van het ijdele soort. Googletje, Googletje, aan de wand…wie is de populairste van het land? De koningin googelde minstens twee maal per dag om na te gaan of ze nog altijd bovenaan in de zoekresultaten stond. En zowaar, ze stond steeds met stip op nummer één. Iedereen hield van de koningin, zo vertelde Google.

Tot op een ochtend ze opnieuw voor Google zat en zag dat Sneeuwwitje op nummer één stond. Ze bleef niet bij de pakken zitten en vatte het plan op zichzelf terug op nummer één te krijgen en om als bijkomende bonus Sneeuwwitje uit de weg te ruimen.

Ze logde in op facebook en stuurde naar iedereen die ze kende en iedereen die ze niet kende een uitnodiging om vrienden te worden. Van al deze personen waren er voldoende die zelf ook ijdel genoeg waren om die vriendschap te bevestigen – wie wil er nu geen koningin als vriendin - waardoor de koningin in een mum van tijd meer dan duizend vrienden had. Ze sms-te naar de jager met de opdracht Sneeuwwitje uit de weg te ruimen, voor alle zekerheid. De jager antwoordde “ok” waarna hij op twitter schreef dat hij Sneeuwwitje zocht. In enkele minuten kreeg de jager zoveel tips dat het een klein kunstje zou worden om haar dood te cyberpesten. Toen de jager echter op de website van Sneeuwwitje terecht kwam, werd hij vertederd door zoveel schoonheid dat hij wou afzien van zijn opdracht. Hij wist echter dat, als de Koningin zou blijven vaststellen dat Sneeuwwitje het meest populair was, hij zelf het slachtoffer van haar woede zou zijn. Daarom besloot hij Sneeuwwitje gewoon zwart te maken in plaats van te doden. Een zwart Sneeuwwitje is zo goed als een dood Sneeuwwitje, zo dacht hij. Hij hackte haar website, manipuleerde haar foto’s met photoshop en verspreidde allerlei roddels over haar leven. Her en der doken blote Sneeuwwitjes op, in de meest bedenkelijke omstandigheden.

Sneeuwwitje was totaal ontredderd. Ze wist niet wat gedaan. Ze huilde uit op Netlog en ontmoette daar zeven bloggers. En zoals dat met bloggers altijd gaat, die zitten zo vaak en zo lang achter hun computerscherm dat ze zichzelf en hun huishouden compleet verwaarlozen. In ruil voor hun hulp poetste Sneeuwwitje het huis van de zeven bloggers. Ondertussen blogden de Zeven over Sneeuwwitje en hoe die hun leven aan het veranderen was. Ze liepen er zowaar gekamd en gewassen bij. De douche was als het ware een herontdekking. De verhalen die de bloggers publiceerden werden gretig gelezen door menig internaut. Iedereen wou weten hoe het Sneeuwwitje verging. Via de webcams van de zeven bloggers kon men meekijken en meezingen met de liedjes die Sneeuwwitje onder het huishoudelijke werk zong. Op Myspace werden Sneeuwwitje-clubs opgezet met haar liedjes en die van haar bewonderaars. Zo’n onbevangenheid en zo’n mooi meisje! Ze was de ontdekking van het jaar. Het talent waarop iedereen had zitten wachten.

En zo kwam het dat, toen de koningin op een dag opnieuw google raadpleegde, ze vaststelde dat Sneeuwwitje meer dan ooit de nummer één was geworden. De koningin beet in de appel en stierf.

Het meisje in de regen

Monday, May 25th, 2009
Normaal post ik hier steeds berichten over storytelling en over de kracht van een goed verhaal. Deze morgen kwam ik op de webstek van Steve Van Herreweghe (Psychologist - Coach - Trainer soft skills) en was ik -tussen mijn zakelijke werkzaamheden door- warm verrast door het verhaal van “Het meisje in de regen”. Ik deel het graag hier met jullie. Zomaar.
afbeelding-34
Een klein lief meisje stond onder een luifel. Ze had net boodschappen gedaan in de supermarkt, met haar moeder. Ze zal ongeveer 6 jaar oud zijn geweest, dit prachtige roodharige sproetige beeld van onschuld. Het stortregende buiten. Je weet wel, dat soort regen dat goten en afvoerputjes doet overstromen, zo gehaast om de aarde te raken, dat het geen tijd had om de straal wat zachter te zetten. We stonden allemaal onder deze luifel aan de ingang van de supermarkt. We wachtten, sommigen geduldig, anderen ‘geïrriteerd’, omdat de natuur hun haastige dag in de war had gegooid. Ik ben altijd wat dromerig als het regent. Ik verdwijn in het geluid en in het gezicht dat de hemel het vuil en het stof van de wereld afspoelt. Herinneringen van ‘rennen en spetteren’ als een ‘kind’, zo zorgeloos spelen in je gedachten, als een welkome onderbreking van een voorbije dag met zorgen en stress… Haar stem was zo mooi toen het de hypnotische trance onderbrak waar we allemaal in gevangen zaten. ‘Mama, laten we door de regen gaan rennen’, zei ze. ‘Wat?’, vroeg mama.’Laten we door de regen gaan rennen!’, herhaalde ze. ‘Nee, lieverd. We wachten totdat het wat minder wordt’ antwoordde mama. Het kind wachtte nog een minuutje en herhaalde: ‘Mama, laten we door de regen gaan rennen.’ ‘We worden doornat als we dat doen,’ zei mama. ‘Nee, dat zullen we niet, mama. Dat is niet wat je zei vanmorgen’, zei het meisje terwijl ze aan haar mama’s arm trok. ‘Vanmorgen? Wanneer zei ik dat we door de regen konden rennen en niet nat zouden worden?’ Het meisje zei kalmpjes: ‘Weet je dat niet meer? Toen je met papa praatte over zijn kanker, toen zei je: ‘Als we hier samen doorheen komen, komen we door alles heen!’ Iedereen was opeens muisstil. Ik zweer dat je niets anders hoorde dan de regen. We stonden allemaal doodstil. De volgende minuten kwam er niemand en ging er niemand weg. Mama dacht even na over wat ze zou antwoorden. Sommigen zouden het weglachen of haar voor gek uitmaken. Sommigen zouden zelfs negeren wat ze zei. Maar dit was een moment van affirmatie in een kinderleven. Een moment van onschuldig vertrouwen, dat wanneer het gevoed en verzorgd wordt, zal bloeien in geloof in de goede dingen en de hoop van het leven.’Lieverd, je hebt gelijk. Laten we door de regen rennen. Als het zo moet zijn dat men ons vanuit hierboven nat laat worden, nou, dan hadden we misschien juist een wasbeurt nodig,’ zei mama. Daar gingen ze. We stonden daar allemaal te kijken en te lachen, toen ze daar vooruit sprongen tussen de auto’s door, en jawel, door de plassen. Ze hielden hun boodschappentassen boven hun hoofd voor het geval dat. Ze werden doornat. Maar ze werden gevolgd door enkele anderen die schreeuwden en lachten als kinderen onderweg naar hun auto’s. En ja, ik ook. Ik rende en werd nat. Ik had ook een wasbeurt nodig.

Omstandigheden of mensen kunnen je geld, je materiële bezittingen en je gezondheid wegnemen. Maar niemand kan ooit je dierbare herinneringen wegnemen … Vergeet daarom niet om ‘tijd’ te maken en de gelegenheden te pakken om elke dag herinneringen te maken. Voor alles en voor elk doel onder de hemel is er een seizoen en een tijd. Bewaar de zonnige dagen voor de donkere momenten.
Mooi. Bedankt Steve.

Waarom? (Niet ‘Wat?’ of ‘Hoe?’)

Monday, May 18th, 2009

afbeelding-28

Een paar dagen geleden kwam ik op de website van Martijn Daalder.

Martijn beschrijft zichzelf als “Independent Management Challenger”. Zo’n omschrijving trekt altijd mijn aandacht. Zelf houd ik ook niet van het woord consultant. Het doet me te veel denken aan een opeenstapeling van meetings, powerpoints en plannen vol met complexe strategieën en processen.

Maarten zegt volgende op zijn site:

Vragen die beginnen met ‘Wat’ (als in: wat is er eigenlijk gebeurd?) en ‘Hoe’ (als in: pakken we dit nu aan?) zijn relatief makkelijk te beantwoorden. Consultants helpen u graag en de managementliteratuur staat bol van nuttige procesbeschrijvingen, scorecards en checklists.

Vragen die beginnen met ‘Waarom’ zijn een stuk moeilijker.
Waarom is het gebeurd?
Waarom hebben we dit niet gezien?
Waarom was de ander wél voorbereid?
Waarom bestaan we nog over vijf jaar?
Waarom betalen we zoveel geld aan consultants en worden we er niets wijzer van?

Zo werd ik zelf een paar jaar terug gecontacteerd door een middelgroot IT bedrijf dat net, samen met een groot consultancybureau, een strategisch veranderingsproject had doorlopen. De CEO van dit IT-bedrijf zat met zijn handen in het haar. Voor hem lag een lijvig rapport; een analyse van de identiteit van zijn bedrijf en een aanbeveling hoe het bedrijf de demotivering van het huidige personeel terug zou kunnen ombuigen tot succes. Hij stelde mij 1 vraag: “Raf, wat nu?” Zijn vraag verrastte me. Maar dan ook weer niet, toen ik daagsnadien  het lijvige rapport zelf onder ogen had. Het rapport stond vol met antwoorden op vragen als ‘Wat’ en Hoe’.

Hoe uitgebreid de analyse ook was, miste ik vooral het ‘waarom’. Het referentiekader zeg maar, de setting, de omgeving, de spelers, het plot, … de story. Ik zag een opsomming van facts & figures. Maar ik zag en voelde geen inspiratie. Het ging in dit bedrijf over cultuur, over de persoonlijke belevenissen van vele medewerkers, over hun connectie met het bedrijf. Ik adviseerde hen om meer te gaan werken rond storytelling. Een verhaal kan mensen sturen en coachen. Een verhaal kan veranderingen in organisaties opstarten of reeds genomen beslissingen uitleggen. Het kan de bedrijfscultuur onderzoeken, verdiepen en verklaren. Ik herlas hun lijvige analyse op zoek naar een aanknopingspunt, op zoek naar een verhaal geënt op de identiteit van de onderneming. Niks. We zijn dan maar terug begonnen, ik en de CEO van dit IT-bedrijf. Niet met een nieuw document op te stellen. Wel met cultuur-inspiratiemeetings en workshops. Geen tijdsplan met allemaal strategische acties. Wel wekelijkse managementmeetings met input van vele mensen binnen zijn organisatie. Verhalen kwamen van boven, onder en overal. Ze vormen vandaag nog steeds de basis waarop dit bedrijf intern functioneert, waarop HR zijn motiveringspolitiek voert, waarmee actief gerecruteerd wordt.