Organisaties zijn geen machines, organisaties bestaan uit mensen.Wij zijn opgevoed met de metafoor dat organisaties machines zijndie we kunnen meten, bestuderen, voorspellen en controleren. Een betere metafoor is dat een organisatie eengedicht is, open voor eindeloze en veelvuldige interpretaties en herinterpretaties. Zoals weeen gedicht kunnen interpreteren, zo kunnen we een organisatie interpreteren. We kunnen bijvoorbeeld kiezen om momenten van hoop, moed en creativiteit te bestuderen of deaandacht te vestigen op fragmentatie en de te lage moraal.Meer en meer bedrijven zijn vandaag bezig met grondige veranderingsprocessen.
Hoe weet ik hoe mijn organisatiecultuur er eigenlijk uit ziet en hoe meet ik dat?
Hoe laat ik al die eilandenrijkjes op de verschillende beleidsterreinen nu eens een keer effectief samenwerken?
Hoe maak ik van ambtenaren teamplayers in plaats van autonoom opererende professionals?
Doelmatigheid, wat betekent dat voor onze organisatie?
Hoe krijg ik mijn team bij het veranderproces betrokken?
Hoe kom ik tegemoet aan de hogere eisen aan de dienstverlening die burgers stellen aan de overheid?
...
Een verhaal als houvast.Het idee is eigenlijk eenvoudig. Laat wat meer de feiten los. In plaats van enkel naar de processen en planning van de verandering te kijken, is het cruciaal dat een bedrijf ook rekening houdt met de "soft side"; en hierbij zo veel mogelijk alle elementen van de veranderingsboodschap uit de organisatie probeert te halen. Vervolgens komt het erop aan om die elementen (verhalen, anecdotes) om te zetten in een inspirerend veranderingsverhaal. Dat kernverhaal tracht je dan op een consequente manier naar je doelgroepen te vertalen.
Om het veranderingsverhaal helder te krijgen gebruik ik storytellingtechnieken. In een eerder artikel '10 stappen' schreef ik al over de fases die hiervoor nodig zijn. Probeer dus zo veel mogelijk authentieke verhalen en anecdotes uit en rond de organisatie boven water te krijgen.
Zelf werk ik hiervoor met de technieken en inzichten van 'the anecdote circle' van cognitive edge.
Maar zo las ik onlangs een artikel over "Waarderend Onderzoek". Journaliste Christine Huyge -die momenteel werkt aan een artikel over de kracht van storytelling voor HR- wees mij op een artikel uit de Kwaliteitskrant (oktober 2009). En ik stelde vast dat ook "Waarderend Onderzoek" werkt met storytelling technieken.
Christine interviewde een verantwoordelijke bij de kredietverlener ING over een recent intern veranderingsproces:
In een ‘discovery workshop’ werden de verhalen samengebracht. Per twee en vervolgens per vier zochten de deelnemers naar ‘highlights’ en gemeenschappelijke factoren in de verhalen. Die bevatten een rijke inventaris van wat de medewerkers belangrijk vinden, van wat hen beroert, bezielt en gelukkig maakt. Al die elementen werden gegroepeerd in vijf (voorlopige) hoofdthema’s: ‘waardering’, ‘collegialiteit’, ‘betrokkenheid’, ‘brug slaan’, en ‘do it’. “Voor elk thema zochten we één kenmerkend verhaal als houvast. Soms ging het om een bestaand verhaal, soms brachten we elementen uit verschillende getuigenissen samen in een nieuw verhaal.
Deze passage uit het artikel toont verrassend veel gelijkenissen met mijn eerder artikel (Je organisatieverhaal in 1 dag) over het inkaart brengen van verhalen binnen de organisatie. Iets wat me vandaag doet besluiten om eens grondiger naar de principes van "waarderend onderzoek" te gaan kijken. Bedankt Christine, en wordt dus zeker vervolgd...
Neuro-wetenschapper John Medina laat ons in deze video met een eenvoudig voorbeeld zien hoe belangrijk het is om eerst een algemeen "beeld" te hebben van een situatie alvorens over te gaan tot het communiceren van meer specifieke punten. Hij noemt dit algemeen beeld "a schema". In het Nederlands is het woord schema niet direct de meest juiste vertaling van dit woord. Ik zou eerder spreker over een "begripskader". Kijk eerst even mee naar de video.
"Embedding associations between data points necessarily increases the number of items to be memorized. More pieces of intellectual baggage to inventory should make learning more difficult. But that is exactly not what was found. If we can derive the meaning of the words to one another, we can much more easily recall the details. Meaning before details."
Als we dit nu naar een bedrijfscontext brengen dan kunnen we stellen dat wanneer een bedrijf duidelijk zijn positionering of strategie wil communiceren aan de doelgroepen, het zinvol is om een een duidelijk begripskader te definiëren. En dit is precies wat storytelling doet. Een corporate story zorgt voor een duidelijk afgelijnd framework, geeft structuur en betekenis.
Daarnaast speelt nog een ander aspect: we onthouden vooral wat ze zien.
“The phenomenon is so pervasive, it has been given its own name: the pictorial superiority effect.” (John Medina)
Betekent dit dat we bij het definiëren van een corporate story altijd met sprekende beelden moeten werken om een booschap "sticky" te maken. Niet absoluut noodzakelijk.
Toch wel, want als je werkt met beelden die de essentie van je bedrijf op een inspirerende manier weergeven, zal de herinnering meer blijvend zijn. Of zoals Dan Roam in zijn boek The Back of the Napkin aanhaalt: "If you can’t sketch it on a napkin, forget it, it’s too complicated. So ensure everyone can tell your company’s strategic story with the aid of some simple sketches."
Neen, want als je werkt met een sterk inspirerend verhaal visualiseren we automatisch wat er gebeurt. Bij het lezen of aanhoren van een verhaal spelen we in ons hoofd automatisch bijpassende beelden af en zal de boodschap langer en beter onthouden worden.
Het hele verhaal en de wereld van 'advertsing' in 1 beeld. Prachtig.
De pointe met de flas champagne leidt hier uiteindelijk naar een "commercieel product". Het kost je een beetje tijd om uit te zoeken naar welk product. Maar wanneer een verhaal "teasend" genoeg is, heb je deze inspanning hier voor over (ik blijkbaar toch).
[Beeld: Career Evolution]
"Rustige vastheid" ?? Was dit niet zijn verhaal voor België?
Maar is "rustige vastheid" een sterk verhaal? In ons landje lijkt het blijkbaar te werken.
Heeft Herman Van Rompuy ook een "verhaal" voor Europa vraag ik mij af? Niet volgens de BBC (zie deze video). De video -met veel Engelse 'tongue in cheek'- heeft als titel "Who is mister Van Rompuy" maar toont vooral het verhaal van België. Pijnlijk? Bwah, neen hoor, mijnheer Van Rompuy houdt wel van humor.
Maar nog eens: wie IS Herman Van Rompuy en wat is zijn verhaal voor Europa?
"Ik heb dit allemaal niet gewild, ze hebben mij hiervoor gevraagd", zegt mijnheer Van Rompuy. So what? Zijt ge kandidaat of niet, denk ik dan. Blijkbaar wel want mijnheer Van Rompuy werd net mijnheer Europees President. Maar op zijn verhaal is dus nog even wachten. (Misschien charmeerde hij alle deelstaten deze avond wel een met een mooi gedichtje van eigen hand.)
Maar, mijnheer Van Rompuy, het is natuurlijk nog niet te laat. Hierbij wat tips voor het bouwen van een goed verhaal voor Europa. Zorg voor:
een hoofdrolspeler (Let op: vanaf 1 december bent u dat mijnheer Van Rompuy!)
tegenstanders (niet moeilijk te vinden, maar vergeet ze niet in het verhaal op te nemen)
een plot; met een duidelijk begin, midden en eind (misschien hier nog eens goed over nadenken mijnheer Van Rompuy)
een duidelijke rode draad (probeer misschien eens "rustige vastheid" dat past goed bij u, en Europa is toch een beetje als België niet?)
emotie (met gedichten alleen komt u er echt niet, vrees ik)
authenticiteit (u bent wie u bent, da's waar. Maar let op er leeft een ietsie pietsie perceptie van grijze muis)
dynamiek (in elk goed verhaal gebeurt er ploseling iets -laten we het de plotwending noemen- waarbij de hoofdrolspeler (u bent dat hè, niet vergeten hoor) uit zijn kot komt en uiteindelijk zegeviert)
zingeving (geef duidelijk aan hoe een Europees President meer zin kan geven aan de wereld; uw gedichtjes kunnen met het gebruik van metaforen hier misschien goed van pas komen)
Eenmaal dat u een goede 'story' in kaart heeft, dan komt de 'telling'. U bent een minzaam verteller, dat is waar. Maar vergeet social media niet, "community telling" (u heeft toch een openbaar ambt waarbij u veel mensen moet gaan bereiken, niet?). Ach geen nood, dat loopt wel los, u vraagt dat toch even aan Obama wanneer u in het Witte Huis op bezoek bent. Ik geloof in u mijnheer Van Rompuy. Yes you can!
"You change a culture with stories. Right now your stories are about how hard you work people. Like the woman you forced to work on her wedding day. You may not be proud of it, but it's the story you tell. That story conveys your culture simply and reliably. And I'm certain you're not the only one who tells it. You can be sure the bride tells it. And all her friends. If you want to change the culture, you have to change the stories."
Aan het woord is Peter Bregman, magagement consultant.
Het volledige artikel in Harvard Business Publishing online lees je hier.
Met dank aan Johan D'Haeseleer voor de tip.
Kijk eens hier...
Ik postte hier eerder al mijn openingsspeech op de conferentie 'corporate storytelling: de kracht van verhalen in bedrijfscommunicatie' - gehost door de communicatievakvereniging 3C met als hoofdsponsor het communicatie-agentschap BeMore.
BeMore vroeg mij achteraf wat mijn 3 beste storytelling tips zijn, en legde deze vast op deze video:
Tip 1: Pas op voor de beer
Tip 2: Doe niet zoals de Titanic
Tip 3: Werk altijd met een zandloper
Ook de andere 3 gastsprekers kregen dezelfde vraag.
De tips van Nancy Nackaerts (UCB), Rachel De Rudder (Durabrik), Geert Degrande (journalist) en mezelf zijn allen terug te vinden op de BeMore website.
Het zijn allen korte tips die je misschien kunnen inspireren om zelf meer werk te gaan maken van jouw (bedrijfs)verhaal.
Succes. En pas op voor de beer :-)
Wat maakt dat sommige verhalen blijven plakken. En andere niet.
Dan en Chip Heath maakten er een degelijk boek over "Made to stick" (vertaald in het Nederlands als "De Plakfactor"). Het boek staat vol met anecdotes en goede voorbeelden. De gebroeders Heath werken met hun SUCCESmodel:
S: Simple
U: Unexpected
C: Concrete
C: Credible
E: Emotional
S: Stories
Het boek start met een sterk verhaal: een verhaal dat in verschillende variaties ettelijke malen de wereld rond ging. Want doet doen sterke verhalen, ze verspreiden als een viris. Eric Bun maakte een mooi video van het desbetreffende verhaal:
Okay hoor ik je denken, maar hoe pak je dat concreet aan zo'n sterk verhaal bouwen? Geïnspireerd door het model van Heath werkte ik hierop verder en voegde enkele elementen toe die de inzetbaarheid van het model voor het bouwen van sterke, authentieke verhalen moet mogelijk maken.
Beste vrienden van het verhaal,
Laat je inspireren door deze TED-video van Jonathan Harris (kunstenaar en storyteller uit New York). Laat je niet afschrikken door de duur van de video (20 minuten), leun even achterover en kijk hoe Jonathan werkt met "collecting stories".
Zijn project"We feel fine" (wefeelfine.org) is een verzameling van verhalen uit heel de wereld met als constante in al de verhalen de woorden "feel", "I feel" of "we feel". De verhalen bracht Jonathan samen in een visueel spectalaire website.
We Feel Fine is an exploration of human emotion on a global scale.
Since August 2005, We Feel Fine has been harvesting human feelings from a large number of weblogs. Every few minutes, the system searches the world's newly posted blog entries for occurrences of the phrases "I feel" and "I am feeling". When it finds such a phrase, it records the full sentence, up to the period, and identifies the "feeling" expressed in that sentence (e.g. sad, happy, depressed, etc.). Because blogs are structured in largely standard ways, the age, gender, and geographical location of the author can often be extracted and saved along with the sentence, as can the local weather conditions at the time the sentence was written. All of this information is saved.
The result is a database of several million human feelings, increasing by 15,000 - 20,000 new feelings per day.
Tip: bekijk eerst even de "We feel fine" website -deze kreeg mij alvast op het puntje van mijn stoel- en gooi je dan achterover voor deze TED-talkvideo.
Ik liet mij alvast inspireren door Jonathan.
Kan je je voorstellen dat je -tijdens een reorganisatie bijvoorbeeld- aan alle medewerkers van je bedrijf vraagt om op een schaal van 1 tot 10 aan te geven hoe gelukkig zij zich voelen in de (nieuwe) huidige situatie. Bij elk cijfer hoort een ballon die de medewerkers moeten vasthouden. Erg gelukkig is dus 10 ballonnen, echt ongelukkig is 1 ballon (waarbij 1 ballon nog steeds symbool staat voor hoop). Daarna vraag je aan ieder van hen om een wens te schrijven op de ballon, en maak je een foto van de medewerker die de ballon vasthoudt.
Alle ballonnen samen zijn een levendige verzameling van persoonlijke verhalen rond bijvoorbeeld je reorganisatie. De ballonnen kunnen daarna ook opgehangen worden tijdens een speech, of gebruikt worden als inspirerende kracht tijdens andere interne evenementen: met de ballonnen als metafoor voor positieve verandering. De verzamelde verhalen worden gebundeld en intern gecommuniceerd.
Verhalen motiveren, overtuigen, inspireren en informeren. Lees hier waarom verhalen efficiënter zijn dan traditionele op feiten gebaseerde methodes om complexe ideeën te communiceren. Om mensen te inspireren. Leer hoe een duurzaam verhaal te bouwen en visuele communicatie te combineren met de kracht van storytelling. Verander of bouw je eigen verhaal en zet hiermee een belangrijke stap naar meer impactvolle communicatie. Naar fundamentele bedrijfsverandering.
Wij zijn opgevoed met de metafoor dat organisaties machines zijn die we kunnen meten, bestuderen, voorspellen en controleren. Een betere metafoor is dat een organisatie een gedicht is, open voor eindeloze en veelvuldige interpretaties en herinterpretaties. Zoals we een gedicht kunnen interpreteren, zo kunnen we een organisatie interpreteren. We kunnen bijvoorbeeld kiezen om momenten van hoop, moed en creativiteit te bestuderen of de aandacht te vestigen op fragmentatie en de te lage moraal.
Meer en meer bedrijven zijn vandaag bezig met grondige veranderingsprocessen.
Het idee is eigenlijk eenvoudig. Laat wat meer de feiten los. In plaats van enkel naar de processen en planning van de verandering te kijken, is het cruciaal dat een bedrijf ook rekening houdt met de "soft side"; en hierbij zo veel mogelijk alle elementen van de veranderingsboodschap uit de organisatie probeert te halen. Vervolgens komt het erop aan om die elementen (verhalen, anecdotes) om te zetten in een inspirerend veranderingsverhaal. Dat kernverhaal tracht je dan op een consequente manier naar je doelgroepen te vertalen.
Om het veranderingsverhaal helder te krijgen gebruik ik storytellingtechnieken. In een eerder artikel '10 stappen' schreef ik al over de fases die hiervoor nodig zijn. Probeer dus zo veel mogelijk authentieke verhalen en anecdotes uit en rond de organisatie boven water te krijgen.
Zelf werk ik hiervoor met de technieken en inzichten van 'the anecdote circle' van cognitive edge.
Maar zo las ik onlangs een artikel over "Waarderend Onderzoek". Journaliste Christine Huyge -die momenteel werkt aan een artikel over de kracht van storytelling voor HR- wees mij op een artikel uit de Kwaliteitskrant (oktober 2009). En ik stelde vast dat ook "Waarderend Onderzoek" werkt met storytelling technieken.
Christine interviewde een verantwoordelijke bij de kredietverlener ING over een recent intern veranderingsproces:
Tags: 
Het hele verhaal en de wereld van 'advertsing' in 1 beeld. Prachtig.
De pointe met de flas champagne leidt hier uiteindelijk naar een "commercieel product". Het kost je een beetje tijd om uit te zoeken naar welk product. Maar wanneer een verhaal "teasend" genoeg is, heb je deze inspanning hier voor over (ik blijkbaar toch).
[Beeld: 
Maar nog eens: wie IS Herman Van Rompuy en wat is zijn verhaal voor Europa?
"Ik heb dit allemaal niet gewild, ze hebben mij hiervoor gevraagd", zegt mijnheer Van Rompuy. So what? Zijt ge kandidaat of niet, denk ik dan. Blijkbaar wel want mijnheer Van Rompuy werd net mijnheer Europees President. Maar op zijn verhaal is dus nog even wachten. (Misschien charmeerde hij alle deelstaten deze avond wel een met een mooi gedichtje van eigen hand.)
Maar, mijnheer Van Rompuy, het is natuurlijk nog niet te laat. Hierbij wat tips voor het bouwen van een goed verhaal voor Europa. Zorg voor:
RSS Feed
Bekijk mijn profiel op LinkedIn